Linux Önyükleme İşlemi Temel Kılavuzu

linux önyükleme

Bu yazıda Linux önyükleme işlemini ve işletim sistemi önyükleme aşamalarını gözden geçireceğiz. Herhangi bir sistem arızası durumunda, sorun giderme açısından Linux önyükleme hakkında bilgi sahibi olmak oldukça önemlidir. Sistem açma tuşuna bastığınızda bir dizi giriş komutu çalıştırılır. İlerleyen bölümlerde, sistem önyüklemesi sırasında geçen aşamalar ve sahne arkasında nelerin olduğunu açıklamaya çalıştık.

Linux Önyükleme Adımları


Açılış


  • BIOS (Basic Input Output System) anakart üzerinde bulunan bir çipin üzerindeki programdır.
  • BIOS bu çipten yüklenir ve Hard Disk, CD ROM, RAM gibi aygıtlar taranır.
  • BIOS, birincil sabit sürücünün MBR (Master Boot Record) yani ilk sektörü arar.  2. aşama yükleyici taranır (Bizim örneğimizde bu önyükleyici GRUB’dır.) ve önyükleyici MBR sorumluluğunu devralır.
  • BIOS’un buradaki görevi MBR’yi RAM’e yükleyip çalıştırmaktır.

MBR (Master Boot Record)


  • MBR 512 baytlık alanda bulunur.
  • MBR, işletim sisteminin (UNIX, Linux, Windows) yükleyici bilgisini içerir.
  • MBR önyükleyicinin ikili kod (binary) bilgilerini tutar.
  • MBR birincil diskin fiziksel sektörüdür ve herhangi bir bölümün (partition) parçası değildir.
  • MBR, birincil diskin ilk sektörünün ilk silindirinde bulunur. Bu 0 noktasıdır ve okuma kafası 0 da bulunur. (bu yol genel olarak önyükleme programları için ayrılmıştır)
  • MBR’de bulunan bir tablo birincil bölümleri belirtir.
  • MBR ayrıca hangi birincil bölümün aktif olduğu bilgisini de tutar.

Ön Yükleyici (Boot Loader)


  • Ön yükleyici (1.aşama yükleyici olarak da adlandırılır) kendisini milisaniyeler içinde RAM’e yükler.
  • 2.aşama önyükleyici de genellikle GRUB’dır.
  • GRUB, RAM’e yüklenir ve kernel’i arar.
  • GRUB kernel’i bulmak için /boot dizini altındaki map dosyasını inceler.
  • GRUB kernel’i /boot bölümünden yükler.

İpucu-1

GRUB, initrd (initial RAM) için RAMDISK’i (RAMDISK, RAM’dan ayrılmış alan) organize eder.  Buna ek olarak GRUB’a bağlı modülleri yüklemek ve sistemi “init” işlemine bırakabilmek için initrd’yi RAM içerisinde sürer.

Linux’ta sürücülerin çoğu önceden modüller halinde oluşturulmuştur. Bu modüllere ait tüm bilgiler bir başlangıç sürücüsünde (initrd.img)’de bulunmaktadır. Bu sayede kernel ayağa kalktığında bir ram sürücü oluşturur ve initrd.img ve bağlı modüllerini buraya yükler.

GRUB, /boot/grub/grub.conf dosyasını okur ve bize işletim sistemini seçmek için temiz bir ekran gösterir.

İpucu-2

LILO sabit sürücüdeki işletim sistemlerini bulmak için MBR’yi referans gösterir. /etc/lilo.conf dosyasında yapılan değişiklikler MBR’de güncellenmelidir. Ancak GRUB’un güncelleme ihtiyacı yoktur, doğrudan /boot/grub/grub.conf dosyasından okunur.

/etc/lilo.conf dosyasında değişiklikler yapıldıktan sonra, MBR manuel olarak güncellenmelidir.

İpucu-3

GRUB ikinci kademe yükleyici, MBR içinde ve /boot bölümünde bulunur. GRUB RAM’a yüklendikten sonra ikinci kademe yükleyici olur.

İpucu-4

/initrd dizini kaldırılmamalıdır. initrd dizini, kernel’in sistem modüllerini ve aygıt sürücülerini hızlı bir şekilde başlatması için geçici bir yer tutucudur.

Kernel’in Başlatılması


  • CPU bileşenlerini başlatır. MMU gibi.
  • Zamanlayıcıyı başlatır (PID 0).
  • Okuma ve yazma modunda kök dosya sistemini bağlar.
  • init işlemini dallandırır (PID 1).

Özünde, kernel başlatma iki işlemi yapar:

  • Paylaşılan sistem kaynaklarının (RAM, işlemci, Depolama) çekirdek işlemlerini başlatır.
  • Tek bir işlem başlatır /sbin/init.

Init işlemi (/sbin/init), /etc/fstab dizininde listelenen, çoklu işlemleri yapar.

/etc/fstab Hakkında


  • /sbin/init, /etc/fstab dosyasını okur.
  • Varsayılan çalışma seviyesi ayarlanır. (init level)
  • /etc/rc.d/rc.sysinit ve /etc/rc.d/rc x ‘i çağırır (x çalışma seviyesidir.)
  • /etc/rc.d/rc5.d dizininde, K ile başlayan dosyalar durduma scriptleri ve S ile başlayan dosyalar başlatma scriptleridir.
  • tty süreçlerini ve xdm’yi başlatır.
  • Kullanıcı giriş ekranını başlatır.

Sonraki Ders (Bölüm-1 Ders-2)

Ders Listesi

Görkem Güray

Author: Görkem Güray

Elektrik-Elektronik mühendisiyim. Bilgisayar ve yazılım başta olmak üzere gelişen teknolojiyi takip etmeyi severim. İlginç veya yazmaya değer bulduğum konuları patlatbi.net üzerinde yayınlıyorum.

Kimler Neler Demiş?

avatar
  Subscribe  
Bildir